බණ්ඩාරනායක – චෙල්වනායගම් එකඟත්වයකට ආවේ ඇයි ?
- Editor
- April 27, 2025
- තීරු ලිපි, සිංහල Header
- Columns
- 0 Comments

ඩී.බී.එස්. ජෙයරාජ්
අද , අප්රේල් 26 වන දින, ගෞරවනීය දෙමළ දේශපාලන නායක සැමුවෙල් ජේම්ස් වේලුපිල්ලේ (Samuel James Veluppillai – SJV) චෙල්වනායගම්ගේ 48 වන අනුස්මරණ සංවත්සරයයි. SJV ලෙස හඳුන්වන චෙල්වනායගම් සහ චෙල්වා යනු ඉංග්රීසියෙන් ෆෙඩරල් පක්ෂය (Federal Party – FP) ලෙස හඳුන්වන ඉලංකෙයි දෙමළ අරසුක් කච්චි (Ilankai Thamil Arasuk Katchi – ITAK) හි සම-නිර්මාතෘ සහ දිගුකාලීන නායකයා විය. 1949 දෙසැම්බර් මාසයේදී දියත් කරන ලද ITAK/FP වර්තමානයේ එහි දියමන්ති ජුබිලි වර්ෂය සමරයි. ITAK/FP ශ්රී ලංකාවේ උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත්වල ශ්රී ලාංකික දෙමළ ජනතාවගේ ප්රමුඛතම දේශපාලන පක්ෂය ලෙස සැලකේ.
එස්.ජේ.වී. චෙල්වනායගම් වසර ගණනාවක් තිස්සේ සිංහල බහුතර ආධිපත්යයට එරෙහිව දෙමළ දේශපාලන ප්රතිරෝධයට නායකත්වය දුන්නේය. ඔහු තම දේශපාලන ප්රවේශය තුළ උද්ඝෝෂණ සහ සාකච්ඡා උපාය මාර්ගයක් අනුගමනය කළේය. අවස්ථාව ලැබුණු සෑම අවස්ථාවකම බලයේ සිටින රජයන් සමඟ සාකච්ඡා කිරීමට තෝරා ගන්නා අතරම, ITAK/FP ප්රචණ්ඩකාරී නොවන විරෝධතා ව්යාපාර කිහිපයකම නිරත විය.
චෙල්වනායගම් නායකත්වයෙන් යුත් ITAK පක්ෂය විසින් කටුක දෙමළ ජාතික ප්රශ්නය විසඳීමට ගත් බොහෝ උත්සාහයන් අතර, සාමාන්යයෙන් ‘බණ්ඩා-චෙල්වා ගිවිසුම’ හෝ ‘B–C ගිවිසුම / B-C pact’ ලෙස හැඳින්වෙන ගිවිසුමක් අත්සන් කිරීම ද විය. මෙය එවකට අගමැති සොලමන් වෙස්ට් රිජ්වේ ඩයස් බණ්ඩාරනායක සහ චෙල්වනායගම් අතර බලය බෙදා ගැනීමේ මූලධර්ම මත පදනම් වූ ගිවිසුමකි. එය විශාල විභවයක් සහිත ඓතිහාසික ගිවිසුමක් විය. අවාසනාවකට බණ්ඩා – චෙල්වා ගිවිසුම ක්රියාත්මක වීමට ඉඩ නොදුන් අතර එය කෙටි කාලීන විය.
- ගැඹුරු ධ්රැවීකරණය
1956 ඓතිහාසික මහ මැතිවරණය සිංහල සහ දෙමළ ප්රජාවන් අතර ගැඹුරු ධ්රැවීකරණයක් ඇති කළේය. ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ (ශ්රීලනිප) නායක එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක මහතාගේ නායකත්වයෙන් යුත් මහජන එක්සත් පෙරමුණ සිංහල බහුතරයක් සිටින දකුණු පළාත් හතේ මැතිවරණයෙන් විශිෂ්ට ජයග්රහණයක් ලැබීය. එස්.ජේ.වී. චෙල්වනායගම්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් ෆෙඩරල් පක්ෂය (FP) ලෙස ඉංග්රීසියෙන් හැඳින්වෙන ඉලංකෙයි දෙමළ අරසුක් කච්චි (ITAK) උතුරු පළාතේ ආසන නවයෙන් හයක් සහ නැගෙනහිර පළාතේ ආසන හතෙන් හතරක් දිනා ගත්තේය.
නව රජය විසින් ගත් පළමු ක්රියාමාර්ගවලින් එකක් වූයේ රටේ එකම රාජ්ය භාෂාව ලෙස සිංහල භාෂාව ස්ථාපිත කිරීමයි. 1956 ජුනි 5 වන දින, ගාලු මුවදොරදී සාමකාමීව විරෝධතා දැක්වූ දෙමළ සත්යග්රහකයින්ට මැරයන් විසින් පහර දෙන ලදී, මන්ද පොලිසිය එය නැවැත්වීමට කිසිවක් නොකළ බැවිනි. රටේ ප්රදේශ කිහිපයක දෙමළ විරෝධී ප්රචණ්ඩත්වය පුපුරා ගියේය. ජුනි 15 වන දින, 56 / 29 ක ඡන්දයකින් සිංහල එකම රාජ්ය භාෂාව බවට පත් කරන ලදී.
1956 අගෝස්තු 17-19 දිනවල ත්රිකුණාමලයේ දී ITAK/FP පක්ෂ සමුළුව පැවැත්වූ විට රට තුළ දැඩි ආතතියක් පැවතුනි. ITAK/FP සමුළුව මූලික ඉල්ලීම් හතරක් ඇතුළත් ඒකමතික යෝජනාවක් සම්මත කළේය. ඒවා නම්,
- ලංකා ෆෙඩරල් සංගමයක් තුළ භාෂාමය පදනමක් මත ස්වාධීන දෙමළ රාජ්යයක් හෝ ප්රාන්ත පිහිටුවීම.
- දෙමළ භාෂාව එහි නියම ස්ථානයට නැවත ගෙන ඒම, මේ රටේ රාජ්ය භාෂාවක් ලෙස සිංහල භාෂාවට සමාන තත්වයක් භුක්ති විඳීම.
- වත්මන් පුරවැසි නීති අවලංගු කිරීම මගින් වතුකරයේ දිස්ත්රික්කවල දෙමළ කම්කරුවන්ට පුරවැසිභාවය සහ ඡන්ද අයිතිය නැවත ලබා දීම.
- සාම්ප්රදායිකව දෙමළ කතා කරන ප්රදේශ සිංහල ජනතාවගෙන් සමන්විත ජනපදකරණය කිරීමේ සියලු ප්රතිපත්ති වහාම නතර කිරීම.
මෙම ඉල්ලීම්වලට ධනාත්මකව ප්රතිචාර දැක්වීම සඳහා රජයට වසරක කාලයක් ලබා දීමට සමුළුව තීරණය කළේය. ප්රතිචාරයක් නොලැබුනේ නම්, ITAK පක්ෂය අවිහිංසාවාදී විරෝධතා ව්යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට නියමිතව තිබුණි. ලබා දී ඇති අවසාන දිනය 1957 අගෝස්තු 20 විය.
වාහන අංක තහඩු වල ‘ශ්රී’ අකුර යෙදීමේ ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් 1957 වසර උදා වූයේ දැඩි ගැටුමකිනි. පෙර ක්රමය වූයේ රටේ නම වන CEYLON (CE, CL, CN, EY, EN ආදිය) වලින් ඉංග්රීසි හෝඩියේ අකුරු භාවිතා කිරීමයි. දැන් නව රජයට අවශ්ය වූයේ එය සිංහල ‘ශ්රී’ සමඟ ප්රතිස්ථාපනය කිරීමටයි. දෙමළ දේශපාලනඥයන් මෙය සිංහල ආධිපත්ය ස්ථාපිත කිරීමේ තවත් ආකාරයක් ලෙස හැඳින් වීය. ඔවුන් විරෝධය පළ කළ අතර දෙමළ ‘ශ්රී’ ද ආදේශ කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ. උත්ප්රාසාත්මක ලෙස දෙමළ හෝඩියේ ‘ශ්රී’ අකුරක් නොතිබුණි. භාවිතා කරන ලද ‘ශ්රී’ සංස්කෘත භාෂාවෙන් උපුටා ගන්නා ලද්දකි.

S.J.V චෙල්වනායගම් මහතා ජන හමුවක් අමතන අයුරු
- ශ්රී විරෝධී ව්යාපාරය
1957 ජනවාරි 19 වන දින ITAK/FP ශ්රී විරෝධී ව්යාපාරයක් ආරම්භ කළේය. වාහන දෙමළ අකුරුවලින් ධාවනය වීමට පටන් ගත්තේය. ‘සිංහල’ ශ්රී යන්න සංස්කෘත ව්යුත්පන්න ‘දෙමළ’ ශ්රී බවට වෙනස් කරන ලදී. 1957 පෙබරවාරි 4 වන දින ITAK/FP නිදහස් දිනය ‘කළු ශෝක දිනයක්’ ලෙස සැමරීය. හර්තාලයක් හේතුවෙන් උතුරු – නැගෙනහිර සාමාන්ය ජීවිතය අඩාල විය. කළු කොඩියක් බැඳීමට ඔරලෝසු කණුව මතට නැගීමට ගිය ත්රිකුණාමලයේ ස්වේච්ඡා සේවකයෙකු වූ නඩරාජා වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී.
සිංහල බහුතරයක් වෙසෙන පළාත්වල ප්රති-ප්රචාරක ව්යාපාරයක් ආරම්භ විය. වීදි පුවරු සහ නාම පුවරු මත දෙමළ අකුරු තාර ආලේප කර හෝ කළු කර තිබුණි. සුළු පරිමාණයෙන් වාර්ගික ගැටුම් පිළිබඳ පුළුල් සිදුවීම් සිදුවිය. ‘නිල’ අරමුණු සඳහා උතුරු – නැගෙනහිර පළාත්වලට පැමිණෙන රජයේ අමාත්යවරුන් සහ නියෝජ්ය අමාත්යවරුන් වර්ජනය කරන ලෙස ITAK/FP ද ඉල්ලා සිටියේය. සත්යග්රහීන් ඇමතිවරුන් යාමට නියමිත ස්ථානවලට රැස්වී ඔවුන්ගේ ගමන සීමා කරනු ඇත.
වාර්ගික ආතතිය වැඩි වීමත් සමඟ රට ලේ වැගිරීමකට ගමන් කරන බවක් පෙනෙන්නට තිබුණි. ශ්රී ලංකාවේ සියලුම අගමැතිවරුන් අතරින් වඩාත්ම බුද්ධිමතා වූ එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී., තත්ත්වය පරීක්ෂා කර ආපසු හැරවිය යුතු බව වටහා ගත්තේය. දෙමළ ජනතාවට සැබෑ දුක්ගැනවිලි ඇති බවත් ඒවා විසඳිය යුතු බවත් ඔහු තේරුම් ගත්තේය. 1926 දී ශ්රී ලංකාව සඳහා ෆෙඩරල්වාදය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි බණ්ඩාරනායක, ඵලදායී බලය බෙදා ගැනීම එකම විසඳුම බව දැන සිටියේය. ඔහු දැන් කලාප සභා / Regional Councils පිහිටුවීම හරහා පුළුල් විමධ්යගතකරණයක් යෝජනා කළේය.
බණ්ඩා-චෙල්වා ගිවිසුමේ ප්රතිඵලයක් ලෙස බණ්ඩාරනායක විසින් කලාප සභා යෝජනා ක්රමය හඳුන්වා දුන් බව පුළුල් ලෙස විශ්වාස කෙරේ. ඇත්ත වශයෙන්ම, කලාප සභා සඳහා කෙටුම්පත් පනත් කෙටුම්පතක් 1957 මැයි 17 වන දින ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. බණ්ඩා – චෙල්වා ගිවිසුම 1957 ජූලි මාසයේදී පසුව පැමිණියේය. කලාප සභා පනත් කෙටුම්පත ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසු, දෙමළ නායකයින් සමඟ අවබෝධයකට පැමිණ එය තවදුරටත් වෙනස් කිරීමට බණ්ඩාරනායකට අවශ්ය විය.

- බණ්ඩා – චෙල්වා සාකච්ඡා
ඡායාරූපය – අග්රමාත්ය එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක මහතා සහ පෙඩරල් පක්ෂ නායක චෙල්වනායගම් මහතා අතර හමුවක්
මේ අතර, අගෝස්තු 20 වන දින ආරම්භ වීමට නියමිතව තිබූ ‘සෘජු ක්රියාකාරී’ ව්යාපාරය සඳහා ITAK පක්ෂය සූදානම් වෙමින් සිටියේය. ස්වේච්ඡා සේවකයින් 25,000ක් ලියාපදිංචි කර තිබුණි. දෙමළ ව්යාපාරයට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා ස්වේච්ඡා සේවකයින් 100,000ක් බලමුළු ගැන්වීමට සමහර සිංහල නායකයින් පියවරක් ආරම්භ කළහ. ප්රධාන ගැටුමක් නොවැළැක්විය හැකි බවක් පෙනෙන්නට තිබුණි. එවිට සාධාරණ උපදේශකයෙකු ජය ගත්තේය. බණ්ඩාරනායක සහ චෙල්වනාගයම් අතර හමුවක් සිදුවිය. එය සිදු කරන ලද්දේ අගමැතිතුමාගේම පෞද්ගලික මුලපිරීම මත ය.
දෙමළ නීතිඥවරුන් දෙදෙනෙකු වන පී. නවරත්නරාජා සහ නඩරාජා යන අය මෙම හමුවීම සංවිධානය කළහ. නවරත්නරාජා බණ්ඩාරනායක සහ චෙල්වනාගයම් යන දෙදෙනාගේම පෞද්ගලික මිතුරෙකු වූ අතර නඩරාජා ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ උප සභාපතිවරයෙකු විය. රජයේ පැත්තෙන්, එවකට මුදල් අමාත්ය ස්ටැන්ලි ද සොයිසා මෙම සංවාදය ප්රවර්ධනය කිරීමේදී ප්රශංසනීය කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය.
- පළමු හමුවීම
පළමු රැස්වීම 1957 ජුනි 22 වන දින හොරගොල්ලේ අගමැතිතුමාගේ නිවසේදී පැවැත්විණි. චෙල්වනායගම්ගේ මෝටර් රථය අසලට බණ්ඩාරනායක මහතාම පැමිණ ඔහුට පිටතට යාමට උදව් කළේය. තත්වයේ බරපතලකම දෙදෙනාම වටහා ගත් බවක් පෙනෙන්නට තිබුණි. මෙම ඓතිහාසික අවස්ථාවට පැමිණ සිටියේ රජයේ පාර්ශවයෙන් අගමැති බණ්ඩාරනායක සහ ස්ටැන්ලි ද සොයිසා, අතරමැදියෙකු ලෙස නවරත්නරාජා; ITAK/FP පක්ෂයෙන් චෙල්වනායගම්, සී. වන්නියසිංහම්, එන්.ආර්. රාජවරෝතයම්, වී.ඒ. කන්දයියා, ඊ.ඒම්.වී. නාගනාදන් සහ වී. නවරත්නම් ය.
පළමු රැස්වීම සුහද වාතාවරණයක පැවැත්විණි. සිංහල රාජ්ය භාෂාව බවට පත්වීමට වසර ගණනාවක් ගතවනු ඇතැයි පවසමින් අගමැති බණ්ඩාරනායක දෙමළ බිය අඩු කිරීමට උත්සාහ කළේය. ෆෙඩරල් පක්ෂය බණ්ඩාරනායකගේ ස්ථාවරය අගය කළ නමුත් දෙමළ තත්ත්වය පිළිබඳ තාවකාලික විධිවිධාන සකස් කළ යුතු බව අවධාරනය කළේය. අගමැති බණ්ඩාරනායක එම යෝජනාවට එකඟ විය.
බලය බෙදා ගැනීමේ ප්රශ්නය මතු වූ විට ITAK පක්ෂය ෆෙඩරල් රාජ්යයක් සඳහා තම යෝජනා ඉදිරිපත් කළේය. 1926 දී ෆෙඩරල්වාදය කදිම විසඳුම බවට බණ්ඩාරනායකගේ දෘෂ්ටිකෝණය ෆෙඩරල්වාදය ඉල්ලා සිටීමේදී තමන්ට ආශ්වාදයක් ලබා දුන් බව ITAK පෙන්වා දුන්නේය. අගමැතිවරයා පිළිතුරු දෙමින් කියා සිටියේ එවකට ඔහු ෆෙඩරල්වාදය පිළිගත් නමුත්, පසුව ඔහු තම අදහස වෙනස් කළ බවයි. එපමණක් නොව, ෆෙඩරල්වාදය හඳුන්වා දීම සඳහා තමාට ජනවරමක් නොමැති බව ඔහු පැවසීය. “දෙමළ දුක්ගැනවිලි විසඳන සහ අභිලාෂයන් සපුරාලන ෆෙඩරල්වාදයට වඩා වෙනස් විකල්ප විසඳුමක් ගැන ෆෙඩරල් පක්ෂයට සිතිය නොහැකිද?” අගමැති බණ්ඩාරනායක විමසීය. ITAK/FP අගමැතිතුමාගේ තත්ත්වය තේරුම් ගත් අතර ෆෙඩරල් විසඳුමක් සඳහා බලපෑම් නොකිරීමට එකඟ විය.
ඉන්පසු අගමැතිවරයා යෝජනා කළේ ෆෙඩරල් පක්ෂය ‘ෆෙඩරල් ස්වයං පාලනය’ නොව ‘ඉතා පුළුල් විමධ්යගතකරණය’ අපේක්ෂා කරන විකල්ප යෝජනා ඉදිරිපත් කළ යුතු බවයි. ITAK/FP ඊට එකඟ වී පිටව ගියේය. ෆෙඩරල් පක්ෂය හිටපු නීති විද්යාල විදුහල්පති බ්රිටෝ මුතුනායගම් සහ චෙල්වනායගම්ගේ බෑණා වන ඇල්ෆ්රඩ් ජෙයරත්නම් විල්සන් (ඒ.ජේ. විල්සන්) සමඟ සාකච්ඡා කළේය. එවකට විශ්ව විද්යාල කථිකාචාර්යවරයෙකු වූ විල්සන්, පේරාදෙණිය සහ කැනඩාවේ නිව් බ්රන්ස්වික් විශ්ව විද්යාලවල දේශපාලන විද්යා පීඨවල පීඨාධිපති ධුරයට පත්විය.
- උතුරු අයර්ලන්තය
සිත්ගන්නා කරුණ නම්, බ්රිතාන්යය තුළ උතුරු අයර්ලන්තයේ තත්ත්වය අනුගමනය කිරීමට සුදුසුම ආකෘතිය බව බ්රිටෝ මුතුනායගම් යෝජනා කිරීමය. උතුරු අයර්ලන්ත පාර්ලිමේන්තුව බ්රිතාන්ය පාර්ලිමේන්තුවට යටත් වූ නමුත් ෆෙඩරල්වාදයට සමාන නොවන බොහෝ බලතල රඳවා ගත්තේය.
නීති විද්යාලයේ විදුහල්පතිවරයා විසින් උතුරු අයර්ලන්ත ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා පනතේ පිටපතක් ෆෙඩරල් පක්ෂයට ලබා දෙන ලදී. විල්සන් ෆෙඩරල් රටවල් කිහිපයක ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ පිටපත් ලබා දුන්නේය. කෝපායි මන්ත්රී සී. වන්නියසිංහම් සහ ITAK ලේකම් වී. නවරත්නම් විකල්ප යෝජනා ක්රමයක් කෙටුම්පත් කිරීමට කටයුතු කළහ. ෆෙඩරල් පක්ෂය දින තුනකින් එම කාර්යය ඉටු කළ අතර අගමැති බණ්ඩාරනායකගේ පරීක්ෂාව සඳහා නවරත්නරාජා හරහා කෙටුම්පත ඉදිරිපත් කරන ලදී. උතුරු අයර්ලන්ත ආකෘතිය කෙටුම්පතට බෙහෙවින් බලපෑවේය.
උතුරු – නැගෙනහිර ඒක මණ්ඩල ව්යවස්ථාදායකයක් සහ කැබිනට් මණ්ඩලයක් සහිත යටත් රාජ්යයක් / subordinate state වීමට නියමිතව තිබුණි. විදේශ කටයුතු, ආරක්ෂක, මුදල්, මුද්දර, රේගු, අන්තර් කලාපීය ප්රවාහනය මධ්යම රජය යටතේම පවතිනු ඇත. කොළඹ විසින් මූලික ප්රදාන ලබා දෙන අතර දේශීය බදුකරණය ද අතිරේක ආදායමක් විය හැකිය. පොලිස් සේවය රාජ්ය වගකීමක් විය. තේරී පත් වූ මන්ත්රීවරුන් හරහා යටත් රාජ්යය කොළඹ නියෝජනය කරනු ඇත. දෙමළ කටයුතු සඳහා මධ්යම කැබිනට් අමාත්යවරයෙකු සිටිනු ඇත.
- දෙවන වටයේ සාකච්ඡා
දෙවන වටයේ සාකච්ඡා අගමැතිවරයාගේ රෝස්මීඩ් පෙදෙසේ නිවසේදී පැවැත්විණි. චෙල්වනායගම්, වන්නියසිංහම්, නාගනාදන් සහ නවරත්නම් ITAK/FP නියෝජනය කළහ. යෝජනා සාරාංශයක් ලෙස ෆෙඩරල්වාදයට සමාන බව බණ්ඩාරනායක පෙන්වා දුන්නේය. පරිපාලන විමධ්යගතකරණය අවධාරණය කිරීම සඳහා යෝජනා ක්රමය ලක්ෂ්ය ආකාරයෙන් කෙටි කළ යුතු බව ඔහු යෝජනා කළේය.
ඉන්පසු ITAK යෝජනා සාරාංශ කරමින් ලේඛනය සංශෝධනය කළේය. කලාප සභා සංකල්පය බණ්ඩාරනායකගේ සංකල්පයක් බැවින්, ITAK සංවිධානය ‘පාර්ලිමේන්තුව’ ‘කලාප සභාව’ සමඟ ප්රතිස්ථාපනය කළේය. ‘කැබිනට් මණ්ඩලය’ ‘අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය’ මගින් ආදේශ කරන ලදී. මුල් යෝජනාවල සාරය බොහෝ දුරට රඳවා ගන්නා ලදී. ඉන්පසු ස්ටැන්ලි ද සොයිසා, නවරත්නරාජා සහ ෆෙඩරල් පක්ෂයේ නායකයින් අතර සාකච්ඡා මාලාවක් පැවැත්විණි. මෙම සාකච්ඡාවලට අගමැතිවරයා සහභාගී නොවූ නමුත් ඔහුගේ නියෝජිත ස්ටැන්ලි ද සොයිසා හරහා බොහෝ වෙනස්කම් යෝජනා කළේය.
ITAK/FP පක්ෂය ඒවායින් බොහොමයක් පිළිගැනීමට පෙළඹවූ නමුත් ඔවුන් මුල් යෝජනා යම් දුරකට දියාරු කළහ. නමුත් එක් කරුණක් සම්බන්ධයෙන් ITAK පක්ෂය ස්ථිරව සිටියේය. ITAK පක්ෂයට අවශ්ය වූයේ උතුරු නැගෙනහිර එක් තනි කලාප සභාවක් පිහිටුවීමටයි. අගමැති බණ්ඩාරනායක උතුර එක් ඒකකයක් වීමට ඉඩ දීමට කැමැත්තෙන් සිටිය ද ඔහුට අවශ්ය වූයේ නැගෙනහිර ඒකක දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් සමඟ වෙන් කිරීමට යි. මෙම කාරණය සම්බන්ධයෙන් දැඩි ලෙස සිටි පුද්ගලයා පෙඩරල් පක්ෂයේ උපායමාර්ගික වී. නවරත්නම් වන අතර ඔහු ITAK පක්ෂයේ ‘රන් මොළය’ ලෙස නම් කරන ලදී. අවසානයේ ඒ.සී. නඩරාජා නවරත්නම්ට සම්මුතියක් පිළිගැනීමට ඒත්තු ගැන්වීය. උතුරු සහ නැගෙනහිර වෙනම කවුන්සිල විය යුතු අතර ඔවුන්ට අවශ්ය නම් ඒකාබද්ධ වීමේ විධිවිධාන තිබුණි.
- ජූලි 25 -26 දිනවල තීරණාත්මක රැස්වීමක්
අවසාන අවසාන රැස්වීම 1957 ජූලි 25 වන දින පැරණි සෙනෙට් ගොඩනැගිල්ලේ අග්රාමාත්ය කාර්යාලයේදී පැවැත්විණි. කැබිනට් අමාත්යවරුන් කිහිප දෙනෙකු ඊට සහභාගී විය. බොහෝ ITAK/FP නායකයින් ද සහභාගී විය. ‘පහසුකම්කරු’ නවරත්නරාජා ද එහි සිටියේය. සාකච්ඡා සවස 7 ට ආරම්භ විය. රාජ්ය භාෂාව ලෙස සිංහල භාෂාවේ තත්ත්වය ඛාදනය නොවිය යුතු බවට කැබිනට් අමාත්යවරු දැඩි ලෙස එකඟ වූහ. දීර්ඝ සාකච්ඡාවකින් පසු විලියම් සිල්වා විසින් ‘දෙමළ ජාතික සුළුතරයන්ගේ භාෂාව ලෙස පිළිගත යුතු බවට’ සම්මුතියක් යෝජනා කරන ලදී. උතුරු නැගෙනහිර පරිපාලන භාෂාව දෙමළ විය යුතු විය. ඒකක ප්රශ්නයේදී, උතුර එක් කවුන්සිලයක් වන අතර නැගෙනහිර කවුන්සිල දෙකකට හෝ වැඩි ගණනකට බෙදිය යුතු බවට අග්රාමාත්යවරයාගේ ස්ථාවරයට පෙඩරල් පක්ෂය එකඟ විය. පළාත් සීමාවන් හරහා වුව ද කවුන්සිලවලට අවශ්ය නම් ඒකාබද්ධ විය හැකිය. අවශ්ය නම් පවතින සීමාවන් නැවත වෙන් කළ හැකිය.

කවුන්සිලයේ බලතල සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, පිලිප් ගුණවර්ධනගේ නායකත්වයෙන් යුත් අමාත්යවරුන් කිහිප දෙනෙකු තම බලතල පැවරීම ප්රතික්ෂේප කළහ. කැබිනට් අමාත්යවරුන් ගැටලුව විසඳන අතරතුර දෙමළ පක්ෂ සාමාජිකයින් වෙනත් කාමරයකට ගියහ. පසුව ‘රේඛීය’ අමාත්යවරුන් තම බලතල බෙදා හැරීමට එකඟ විය.
කොලනිකරණය නැවැත්වීමට අගමැතිවරයා කැමැත්තෙන් සිටි අතර ITAK/FP පක්ෂයට සතුටුදායක ඉඩම් නිරවුල් කිරීමේ ක්රියා පටිපාටිවලට ද එකඟ විය. පුරවැසිභාවය පිළිබඳ ප්රශ්නයේදී බණ්ඩාරනායක මහතා වතුකරයේ දෙමළ නියෝජිතයන් සමඟ සාකච්ඡා කිරීමෙන් ගැටලුව විසඳන බව ප්රකාශ කළේය. ෆෙඩරල් පක්ෂය “එය එතැනින් අත්හැරිය යුතු” බව අගමැතිවරයා යෝජනා කළ අතර පෙඩරල් පක්ෂය අගමැතිවරයාගේ යෝජනාවට එකඟ විය.
දැන් මධ්යම රාත්රිය පසු වී තිබූ අතර 1957 ජූලි 26 උදා වී තිබුණි. ජූලි 26 වන දින අලුයම 2ට, වී. නවරත්නම් විසින් ඇති කරගත් ගිවිසුමේ කරුණු කියෙව්වේ ය. දෙපාර්ශ්වයම විධිමත් ලෙස එකඟ විය. අලුයම 2.30 ට සංවේදී ඉදිරි ගමනක් බලාපොරොත්තුවෙන් සිටි ජනමාධ්යවේදීන් කැබිනට් කාමරයට කැඳවන ලදී. දැල්වෙන කැමරා මධ්යයේ බණ්ඩාරනායක සිය ආචාරශීලී ආකාරයෙන් සමාව අයැද සිටියේය: “මගේ මිත්රවරුනි, ඔබ සැම අවදියෙන් තැබීම ගැන මට කණගාටුයි. නමුත් එය ඔබට, අපට සහ රටට ඓතිහාසික රාත්රියකි”
- “අපි එකඟතාවයකට ආවා”
රංජි හැන්ඩි එවකට ලේක්හවුස් මාධ්යවේදිනියකි. පසුකාලීනව මෛත්රීපාල සේනානායක මහත්මිය බවට පත් වූ රංජි මෙසේ කීවාය: “කරුණාකර ප්රතිඵලය අපට කියන්න” ඉන්පසු ස්ටැන්ලි ද සොයිසා “අපි එකඟතාවයකට පැමිණියා” යැයි නිවේදනය කළේය.
ඉන්පසු අගමැතිවරයා වෙල්වනාගම් දෙසට හැරී “චෙල්වා, ඔවුන්ට ඔබෙන් අහන්න ඕන” යැයි පැවසීය. චෙල්වනායගම් පැවසුවේ ගිවිසුමක් සකස් කර ඇති බවත්, විස්තර අගමැති විසින් ලබා දෙන බවත්ය. ඉන්පසු බණ්ඩාරනායක මාධ්යවේදීන්ගෙන් විමසුවේ ‘මුද්රණ අවසාන දිනය අල්ලා ගැනීමට කාලය තිබේ ද ?’ යන්නයි. ලේක්හවුස් හි ජෝ සේගේරා උද්යෝගිමත් ලෙස කෑ ගැසුවේ ‘ප්රමාද වී මුද්රණය කිරීමට විශේෂ විධිවිධාන යොදා ඇති බවත් සම්පූර්ණ විස්තර අවශ්ය බවත්’ය. ඉන්පසු අගමැති බණ්ඩාරනායක වී. නවරත්නම්ගේ සටහන් වලින් ප්රවෘත්තිය කියෙව්වේය.
මාධ්යවේදීන් ෆෙඩරල් පක්ෂයේ නායකයින්ගෙන් සෑහීමකට පත්වේ ද යන්න විමසූහ. නාගනාදන්, වන්නියසිංහම්, රාජවරෝදයම් සහ අමිර්තලිංගම් යන අය ඊට ස්ථිර ලෙස පිළිතුරු දුන්හ. අගෝස්තු 20 වන දිනට නියමිතව තිබූ ITAK ‘සෘජු ක්රියාමාර්ග’ ව්යාපාරය කල් දමන බව චෙල්වනායගම් පසුව ප්රකාශ කළේය. පුවත්පත් ඉක්මනින් එළියට ආ අතර, ගිවිසුමේ සම්පූර්ණ පාඨය සමඟ උදෑසන පුවත්පත් වෙනදාට වඩා ප්රමාද විය. සවස පුවත්පත් වැඩි විස්තර සහිතව වෙනදාට වඩා කලින් පළ විය.
- කිසිදු ගිවිසුමක් අත්සන් කර නැත
විශ්වාස කිරීමට අපහසු විය හැකි නමුත්, හාස්යජනක දෙය නම් ඒ වන විට බණ්ඩාරනායක හෝ චෙල්වනායගම් විසින් කිසිදු ගිවිසුමක් අත්සන් කර නොතිබීමයි. බණ්ඩාරනායක – චෙල්වනායගම් ගිවිසුමක් නොතිබුණි. එය මහත්වරුන්ගේ ගිවිසුමක් (like a gentleman’s agreement) වැනිය.
චෙල්වනායගම් සහ නවරත්නම් ඇල්ෆ්රඩ් හවුස් ගාර්ඩ්න්ස් හි පක්ෂ නායකයාගේ නිවසට ආපසු ගියහ. ගිවිසුමකට එළඹුණු බවට ලිඛිතව කිසිදු ස්ථිර කරුණක් නොමැති බව නවරත්නම් පෙන්වා දුන්නේ එහිදී ය. මාධ්ය වාර්තා පමණක් පවතිනු ඇත.
ඉන්පසු චෙල්වනායගම් නවරත්නම්ට යෝජනා කළේ ‘ටිකක් විවේක ගෙන උදෑසන කාරණය හසුරුවන ලෙස’ යි. උදෑසන අවදි වූ නවරත්නම්, බණ්ඩා-චෙල්වා ගිවිසුම ලෙස පසුව හැඳින්වූ දෙයෙහි නියමයන් සහ වගන්ති ත්රිත්වයකින් කෙටුම්පත් කළේය. එය කොටස් දෙකකින් යුක්ත විය. A කොටස – සාකච්ඡා සහ ඇති කරගත් ගිවිසුම්වල සාරාංශයකි. B කොටස – යෝජිත කලාප සභාවල ව්යුහය, බලතල සහ සංයුතිය පිළිබඳව විය.
- සලමොන් සහ සාමුවෙල්
ඉන්පසු චෙල්වනායගම් පිටපත් රැගෙන ජූලි 26 වන දින දහවල් අගමැති කාර්යාලයට ගියේය. පැරණි තෝමස්වරුන් වන සොලමන් සහ සැමුවෙල් “බණ්ඩාරනායක -චෙල්වනායගම් ගිවිසුම’ ලෙස හැඳින්වෙන ඓතිහාසික ගිවිසුම අනුමත කළේ එහිදීය. එය මාධ්ය ආලෝකයෙන් නිහඬව සිදු කරන ලදී. බණ්ඩාරනායක සතුව එක් පිටපතක් සහ චෙල්වනායගම් සතුව අනෙක් පිටපත තිබුණි. ‘කෙටුම්පත්කරු’ වන නවරත්නම් තෙවන පිටපත තබා ගත්තේය.
වසර ගණනාවකට පසු, ටොරොන්ටෝහි ඔහුගේ පුත් මොහාන්ගේ නිවසේ පැවති සංවාදයකදී නවරත්නම් මෙම ලේඛකයාට පැවසුවේ, ඉන්දියානු හමුදා සමයේදී EPRLF සටන්කාමීන් විසින් “ඓතිහාසික ලේඛනයේ” එම පිටපත විනාශ කළ ආකාරය පිළිබඳ දුක්බර කතාවයි. එවකට EPRLF විසින් එය අත්පත් කරගෙන තිබුණේ යාපනයේ ඔහුගේ නිවසේදීය.
බණ්ඩාරනායක – චෙල්වනායගම් ගිවිසුම පිටුපස සිටි ගාමක බලවේගය වන නවරත්නම් ද මට පැවසුවේ ITAK/FP ගිවිසුමේ සියලු අංශ ගැන සතුටු නොවූ නමුත් ප්රායෝගිකත්වයේ ආත්මයෙන් සම්මුතියකට එළඹුණු බවයි. 1968 දී පෙඩරල් පක්ෂයෙන් වෙන් වී ‘දෙමළ ස්වයං-පාලන පක්ෂය/ Tamil Self-Rule party’ ආරම්භ කළ ප්රවීණ දෙමළ නායකයා 2006 දී කැනඩාවේ මොන්ට්රියෙල්හිදී වයස අවුරුදු 97 දී මිය ගියේය.

අගමැති බණ්ඩාරනායක සහ බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර හමුවක්
- ආපසු හැරී බැලීමේදී බණ්ඩාරනායක – චෙල්වනාගයම් ගිවිසුම
ආපසු හැරී බලන විට, ජාතියට එහි සම්පූර්ණ විභවය අවබෝධ කර ගැනීමට නම් ජනවාර්ගික ගැටලුව විසඳිය යුතු බව වටහා ගත් නායකයින් විසින් මෙම ගිවිසුම අත්සන් කරන ලද එකක් බව පෙනේ. රට තුළ ජනවාර්ගික ගැටුමේ නැගී එන මනෝභාවය පාලනය කිරීම සඳහා අවබෝධයකට පැමිණීමේ හදිසි හැඟීමක් ද එවකට තිබුණි. කනගාටුවට කරුණක් නම්, ගිවිසුම කිසි විටෙකත් ක්රියාත්මක නොවීමයි. එයට බොහෝ විරෝධතා තිබුණි.
1957 දී එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක සහ එස්.ජේ.වී. චෙල්වනායගම් විසින් අත්සන් කරන ලද ගිවිසුම නිදහසින් පසු ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් විය. එවකට අගමැති සහ විශාලතම දෙමළ දේශපාලන පක්ෂයේ නායකයා අතර අවබෝධතා ගිවිසුමක් ඇති වී තිබූ අතර එය ක්රියාත්මක කළේ නම් ජනවාර්ගික ගැටුම එහි ආරම්භක අවධියේදීම පාලනය කිරීමට උපකාරී වන්නට තිබුණි.
දකුණේ දේශපාලන විරුද්ධත්වය නිසා “බණ්ඩා-චෙල්වා ගිවිසුම” ලෙස පොදුවේ හැඳින්වෙන ගිවිසුම කිසි විටෙකත් ක්රියාත්මක වීමට ඉඩ නොලැබුණි. විරුද්ධත්වය පැමිණියේ සිංහල බෞද්ධ භික්ෂූන් සහ ගිහියන් අතර දැඩි මතධාරීන්ගෙන් මෙන්ම රජය සහ විපක්ෂය යන දෙඅංශයෙන්ම උකුස්සන් වැනි කොටස් වෙතිනි.
ස්වර්ණමය අවස්ථාව මග හැරුණා
දෙමළ ජාතික ප්රශ්නය එහි මුල් අවධියේදී බලය බෙදා ගැනීමේ මූලධර්ම මත පදනම් වූ දේශපාලන විසඳුමක් හරහා විසඳීමට බණ්ඩාරනායක – චෙල්වනායගම් ගිවිසුම ස්වර්ණමය අවස්ථාවක් විය. එහෙත් එය කිසි විටෙකත් ක්රියාත්මක වූයේ නැත, නැතහොත් ක්රියාත්මක වීමට ඉඩ දුන්නේ නැත. ඇත්ත වශයෙන්ම එය කිසි විටෙකත් බිමෙන් බැස ගියේ නැත. ඛේදජනක ලෙස, ජනවාර්ගික අර්බුදය ක්රමයෙන් විවෘත යුද්ධයක් දක්වා පිරිහී ගිය අතර රට වසර ගණනාවක් ලේ ගලමින් පැවතුනි.
ඩී.බී.එස්. ජෙයරාජ් විසින් How and Why the Banda-Chelva Pact was Signed by Bandaranaike and Chelvanayagam යන ශීර්ෂපාඨය යටතේ 2025/04/26 වැනි දින Daily Mirror පුවත්පතට සම්පාදිත ලිපියේ සම්පූර්ණ සිංහල පරිවර්තනයකි.
පරිවර්තනය – වරුණ විජයතුංග
උපුටා ගැනීම – https://www.dailymirror.lk/plus/How-and-Why-the-Banda-Chelva-Pact-was-Signed-by-Bandaranaike-and-Chelvanayagam/352-307436

