“හත් හවුල” බිහි වුණ හැටි

• Editor
• April 28, 2025
• තීරු ලිපි, සිංහල Header
• Columns
• 0 Comments

ඩී.බී.එස්.ජෙයරාජ්

අගමැති ඩඩ්ලි සේනානායක යටතේ පක්ෂ හතකින් යුත් ජාතික රජය පිහිටුවන ලද්දේ, බොහෝ දුරට දෙමළ නායක එස්.ජේ.වී. චෙල්වනායගම් සමඟ ගිවිසුමක් (ඩඩ්ලි-චෙල්වා ගිවිසුම) අත්සන් කිරීම හේතුවෙනි.

• මෙම පසුබිම තුළ, ආසන 14ක් ඇති ITAK/FP පක්ෂය, ඩඩ්ලි සේනානායකට සහාය දීමෙන් රජෙකු විය හැකි බව හෝ සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායකට සහාය දීමෙන් රැජිනක් විය හැකි බව ඉතා පැහැදිලි විය. එවැනි තත්වයක් තුළ, ITAK/FP නායක SJV චෙල්වනායගම් යාපනයේ සිට කොළඹට පැමිණෙන තෙක් දෙපාර්ශ්වයම නොඉවසිල්ලෙන් බලා සිටියහ.
• එකඟතාවයකට පැමිණීමත් සමඟ, ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා ගිවිසුමේ පිටපත් සාදා අදාළ පක්ෂ නායකයින් විසින් අත්සන් කළ යුතු යැයි යෝජනා කළේය. ඉන්පසු ෆෙඩරල් පක්ෂයේ වී. නවරත්නම් මහතා ගිවිසුමේ නියමයන් ටයිප් කිරීමට පටන් ගත් අතර ජේ.ආර්. ඒවා ශබ්ද නඟා කියවීය. ඩඩ්ලි සේනානායක සහ එස්.ජේ.වී. චෙල්වනායගම් පිටපත් දෙකටම අත්සන් කළහ. ඓතිහාසික ගිවිසුම ඩඩ්ලි-චෙල්වා ගිවිසුම ලෙස ප්‍රසිද්ධ විය.

1965 මාර්තු 22 වන දින පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, එවකට Ceylon / සිලෝන් ලෙස හැඳින්වූ ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහසින් පසු ඉතිහාසයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් විය. දෙමළ නායක එස්.ජේ.වී. චෙල්වනායගම් සමඟ ගිවිසුමක් (ඩඩ්ලි-චෙල්වා ගිවිසුම) අත්සන් කිරීමෙන් පසු අගමැති ඩඩ්ලි සේනානායක යටතේ පක්ෂ හතක ජාතික රජයක් පිහිටුවීමට මඟ පෑදුවේ වසර හැටකට පෙර පැවති මෙම මැතිවරණයයි. මෙම ලිපිය 1965 මාර්තු මාසයේ පැවති ඡන්ද විමසීම සහ ඉන් පසුව සිදු වූ දේ කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි.

එවකට පාර්ලිමේන්තුව තේරී පත් වූ මන්ත්‍රීවරුන් 151 දෙනෙකු සහ පත් කරන ලද මන්ත්‍රීවරුන් 6 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විය. 1965 මාර්තු මැතිවරණ ප්‍රතිඵල ප්‍රකාශයට පත් කරන විට කිසිදු තනි පක්ෂයකට තනිවම සරල බහුතරයක් ලැබී නොතිබුණි. එය එල්ලා වැටෙන පාර්ලිමේන්තුවක් විය.

සරල බහුතරයක් පවා නැති තත්ත්වයක්

එක්සත් ජාතික පක්ෂය (එජාප) ඡන්ද 1,590,929ක් (39.31%) ලබා ගනිමින් ආසන 66ක් ලබා ගත්තේය. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (ශ්‍රීලනිප) ඡන්ද 1,221,437ක් (30.18%) ලබා ගනිමින් ආසන 41ක් ලබා ගනිමින් ඊළඟට පැමිණියේය. ඉංග්‍රීසියෙන් ෆෙඩරල් පක්ෂය (Federal Party – FP) ලෙස හැඳින්වෙන ඉලංකෙයි තමිල් අරසුක් කච්චි (Ilankai Thamil Arasuk Katchi – ITAK) ආසන 14ක් ලබා ගනිමින් තුන්වන ස්ථානයට පත්විය. එය ඡන්ද 217,914ක් (5.38%) ලබා ගත්තේය. ලංකා සම සමාජ පක්ෂය (Lanka Sama Samaja Party – LSSP) ඡන්ද 302,095ක් (7.4%) ලබා ගනිමින් ආසන 10ක් ලබා ගත්තේය. කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (Communist Party – CP) ඡන්ද 109,754ක් (2.71%) ලබා ගනිමින් ආසන 4ක් ලබා ගත්තේය.

ආසන දිනාගත් අනෙකුත් පක්ෂ අතර, ඡන්ද 130,429ක් ලබා ගනිමින් ආසන 5ක් දිනාගත් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් සමාජවාදී පක්ෂය (Sri Lanka Freedom Socialist Party – SLFSP) ද විය. SLFSP යනු සී.පී. ද සිල්වාගේ නායකත්වයෙන් යුත් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙන් කැඩී ගිය මන්ත්‍රීවරුන්ගේ සහ ඩබ්ලිව්. දහනායකගේ ලංකා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය (Lanka Prajathanthrawadi Pakshaya – LPP) සන්ධානයකි. ජී.ජී. පොන්නම්බලම්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් සමස්ත ලංකා දෙමළ කොංග්‍රසය ඡන්ද 98, 746ක් (2.44%) සහ ආසන 3ක් දිනා ගත්තේය. පිලිප් ගුණවර්ධනගේ නායකත්වයෙන් යුත් මහජන එක්සත් පෙරමුණ (Mahajana Eksath Peramuna – MEP) සහ කේ.එම්.පී. රාජරත්නගේ නායකත්වයෙන් යුත් ජාතික විමුක්ති පෙරමුණ (Jathika Vimukthi Peramuna – JVP) පොදු පෙරමුණක් පිහිටුවා එකට තරඟ කළහ. ජයග්‍රහණය කළේ පිලිප් ගුණවර්ධන සහ කුසුමා රාජරත්න පමණි.

පිළිගත් දේශපාලන පක්ෂවලින් පැමිණි මෙම මන්ත්‍රීවරුන්ට අමතරව, ස්වාධීන අපේක්ෂකයින් ලෙස තරඟ කළ අපේක්ෂකයින් හය දෙනෙකු ද 1965 දී තේරී පත් විය. ස්වාධීන මන්ත්‍රීවරුන් හය දෙනා වූයේ එම්.ඒ. අබ්දුල් මජීඩ් (පොතුවිල්), ප්‍රින්ස් ගුණසේකර (හබරාදුව), එම්.එස්. කාරියප්පර් (කල්මුණේ), පර්සි සමරවීර (වැලිමඩ), ආර්.ජී. සේනානායක (දඹදෙණිය) සහ මුදියන්සේ තෙන්නකෝන් (නිකවැරටිය) ය.

පක්ෂ ස්ථාවරයන් මත පදනම් වූ දේශපාලන බිඳවැටීම ගත් විට, ආසන 66ක් ඇති එක්සත් ජාතික පක්ෂයට ද මන්ත්‍රීවරුන් 5 දෙනෙකුගෙන් යුත් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් සමාජවාදී පක්ෂයේ සහාය ලැබෙනු ඇතැයි විශ්වාසයක් තිබුණේය. එක්සත් ජාතික පක්ෂයට බහුතරයක් ලබා ගැනීමට හැකි වුවහොත්, මහජන එක්සත් පෙරමුණ-ජවිපෙ සන්ධානයට සහාය ලබා දිය හැකිය. ස්වාධීන මන්ත්‍රීවරුන් හය දෙනාගෙන් තිදෙනෙකු – අබ්දුල් මජීඩ්, කාරියප්පර් සහ සමරවීර ද එක්සත් ජාතික පක්ෂයට සහාය දීමට සූදානම් වූහ. මෙය තේරී පත් වූ මන්ත්‍රීවරුන් 151 න් 76 ක් ලබා ගැනීමට එක්සත් ජාතික පක්ෂයට හැකි වනු ඇත. එක්සත් ජාතික පක්ෂ නායක ඩඩ්ලි සේනානායක අගමැති වී පත් කරන ලද මන්ත්‍රීවරුන් හය දෙනෙකු නම් කළහොත්, එක්සත් ජාතික පක්ෂ රජයේ සංඛ්‍යාව 157 න් 82 දක්වා ඉහළ යා හැකිය. එක්සත් ජාතික පක්ෂ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු කථානායක ධුරයට පත් වුව ද, ඩඩ්ලි සේනානායකට හය දෙනෙකුගේ දුර්වල බහුතරයක් ලැබෙනු ඇත. ඊට අමතරව, මන්ත්‍රීවරුන් 3 දෙනෙකුගෙන් යුත් දෙමළ කොංග්‍රසය ද අවශ්‍ය නම් එක්සත් ජාතික පක්ෂ රජයට සහාය දීමට සූදානම්ව සිටියේය.

අනෙක් අතට, ආසන 41ක් හිමි ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයට සමසමාජ පක්ෂය (10) සහ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (4) සහාය ලැබෙනු ඇතැයි විශ්වාස විය. මෙමගින් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය-සමසමාජ පක්ෂය-කොමියුනිස්ට් පක්ෂය ඒකාබද්ධයට මුළු ආසන 55ක් ලැබුණි. ස්වාධීන මන්ත්‍රීවරුන් වන ආර්.ජී. සේනානායක, ප්‍රින්ස් ගුණසේකර සහ “පොඩි පුතා” මුදියන්සේ තෙන්නකෝන් යන අයගේ සහයෝගයත් සමඟ එය 58 දක්වා වැඩි විය. දෙමළ ජාතික සන්ධානය/පෙරටුගාමී පක්ෂය සහ කුඩා පක්ෂ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය-සමසමාජ පක්ෂය-කොමියුනිස්ට් පක්ෂය ඒකාබද්ධයට සහාය නොදක්වන්නේ නම් බහුතර ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමට මෙය ප්‍රමාණවත් නොවීය.

බල තුලනය

මැතිවරණයෙන් පසු පැවති පාර්ලිමේන්තු ගණිතය පෙන්නුම් කළේ ෆෙඩරල් පක්ෂය (ITAK) එහි ආසන 14 සමඟ බල තුලනය පවත්වා ගෙන යන බවයි. ෆෙඩරල් පක්ෂයේ සහාය ඇතිව ඩඩ්ලි සේනානායකට පහසුවෙන් බහුතරයක් ලබා ගත හැකි විය. එක්සත් ජාතික පක්ෂය (66) සහ ෆෙඩරල් පක්ෂයේ (14) එක්ව ආසන 80 ක් ලැබෙනු ඇත. තවත් පත් කරන ලද මන්ත්‍රීවරුන් හය දෙනෙකු සමඟ නව රජයට පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 157 න් 86 ක් ලැබෙනු ඇත. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් සමාජවාදී පක්ෂය, මහජන එක්සත් පෙරමුණ, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ සහ දෙමළ කොංග්‍රසය වැනි අනෙකුත් පක්ෂවල සහාය පවා අවශ්‍ය නොවනු ඇත.

එලෙසම, ITAK/FP පක්ෂය ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයට සහාය දැක්වීමට තීරණය කළහොත්, බණ්ඩාරනායක මැතිනියගේ අත ඵලදායී ලෙස ශක්තිමත් වනු ඇත. ෆෙඩරල් පක්ෂයේ ආසන 14 සහ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය-ලසසප-කොප සන්ධානයේ ආසන 55 එකතුවෙන් 69ක් වනු ඇත. ස්වාධීන මන්ත්‍රීවරුන් හය දෙනාගෙන් තිදෙනෙක් එක්සත් ජාතික පක්ෂයට විරුද්ධ වූහ. තවත් ස්වාධීන මන්ත්‍රීවරුන් දෙදෙනෙකු නව ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ රජයට සහාය දැක්වීමට පෙළඹවිය හැකිය. බණ්ඩාරනායක මහත්මිය නැවතත් අගමැතිනිය ලෙස දිවුරුම් දී පත් කරන ලද මන්ත්‍රීවරුන් හය දෙනා නම් කළහොත්, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ප්‍රමුඛ නව රජයට ආසන 157 න් 80ක් හිමි වනු ඇත.

මැතිවරණ ප්‍රතිඵල දැනගත් මාර්තු 23 වන දින ඩඩ්ලි සේනානායක මහතා ආණ්ඩුකාර විලියම් ගොපල්ලව මහතා හමුවීමෙන් පසු ෆෙඩරල් පක්ෂයේ වැදගත්කම ඔහු වෙත ගෙන එන ලදී. වත්මන් අගමැතිනි සිරිමා බණ්ඩාරනායක මහත්මිය තවමත් ඉල්ලා අස්වීම ඉදිරිපත් කර නොමැති බව ගොපල්ලව මහතා සේනානායක මහතාට දන්වා තිබුණි. එක්සත් ජාතික පක්ෂය වැඩිම ආසන සංඛ්‍යාවක් හිමි තනි විශාලතම පක්ෂය වුව ද ස්ථාවර බහුතරයක් ලබා ගැනීම අවශ්‍ය බව ආණ්ඩුකාරවරයා ඩඩ්ලි සේනානායක මහතාට පැවසීය. එක්සත් ජාතික පක්ෂය ෆෙඩරල් පක්ෂය වැනි අනෙකුත් පක්ෂවල සහාය ලබාගෙන තමන්ට ස්ථාවර බහුතරයක් ඇති බව ඔප්පු කරන ලෙස ඔහු යෝජනා කළේය.

රජෙකු හෝ රැජිනක් බිහි කිරීමේ බලය

මෙම පසුබිම තුළ, ආසන 14ක් ඇති ITAK/FP පක්ෂය, ඩඩ්ලි සේනානායකට සහාය දීමෙන් රජෙකු විය හැකි බව හෝ සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායකට සහාය දීමෙන් රැජිනක් විය හැකි බව ඉතා පැහැදිලි විය. එවැනි තත්වයක් තුළ, ITAK/FP නායක SJV චෙල්වනායගම් යාපනයේ සිට කොළඹට පැමිණෙන තෙක් දෙපාර්ශ්වයම නොඉවසිල්ලෙන් බලා සිටියහ.

බොහෝ දෙනෙකු නොදන්නා යථාර්ථය වූයේ මැතිවරණය පැවැත්වීමට පෙර සිටම ITAK/FP සහාය ඉල්ලා සිටීම ආරම්භ වී තිබීමයි. තාවකාලික පාර්ලිමේන්තුවක් අපේක්ෂා කිරීම සහ ස්ථාවර බහුතරයක් පිහිටුවීම සඳහා විභව ITAK/FP සහායක අවශ්‍යතාවය අපේක්ෂා කරමින්, UNP සහ SLFP යන දෙකම මැතිවරණ ව්‍යාපාරය ක්‍රියාත්මක වෙමින් තිබිය දී පවා FP සමඟ “නිල නොවන සාකච්ඡා” ආරම්භ කර තිබුණි.

මුරුගේසන් තිරුචෙල්වම්

ITAK/FP නායක SJV චෙල්වනායගම් සහ අනෙකුත් ජ්‍යෙෂ්ඨ පක්ෂ නායකයින් උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රචාරක කටයුතුවල කාර්යබහුලව සිටි අතර මූලික සාකච්ඡා සඳහා කොළඹට පැමිණීමට නොහැකි විය. එබැවින් චෙල්වනායගම් එම කාර්යය හිටපු සොලිසිටර් ජෙනරාල් මුරුගේසන් තිරුචෙල්වම් වෙත භාර දුන් අතර ඔහු දැන් පෙඩරල් පක්ෂයට අනුබද්ධව සිටියේය. එම්.තිරුචෙල්වම් චෙල්වනායගම්ට සමීප අයෙකු ලෙස සැලකේ.

උතුරු නැගෙනහිර පළාත්වල ෆෙඩරල් පක්ෂයේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරය දිග හැරෙන අතරතුර, තිරුචෙල්වම් කොළඹදී දෙපාර්ශ්වය සමඟම සාකච්ඡා ආරම්භ කර තිබුණි. “ලේක් හවුස්” කර්තෘ මණ්ඩල අධ්‍යක්ෂ එඩ්මන්ඩ් වික්‍රමසිංහ (රනිල් වික්‍රමසිංහගේ පියා) එක්සත් ජාතික පක්ෂය වෙනුවෙන් තිරුචෙල්වම් සමඟ සාකච්ඡා කළේය. මෙම සාකච්ඡාවලදී ලංකා කම්කරු කොංග්‍රසයේ (CWC) ප්‍රධානී සෞම්‍යමූර්ති තොණ්ඩමන් වික්‍රමසිංහ සහ තිරුචෙල්වම් යන දෙදෙනාට ම සහාය විය.

ලංකා සමසමාජ පක්ෂයේ (ලසසප) නායකයින් වන ආචාර්ය එන්.එම්. පෙරේරා, ආචාර්ය කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා සහ අනිල් මුණසිංහ යන අය තිරුචෙල්වම් සමඟ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය වෙනුවෙන් සාකච්ඡා පැවැත්වූහ. වාමාංශික පක්ෂ වන ලසසප සහ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (කොප) ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ සහචරයින් විය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කම්කරු කොංග්‍රසයේ (DWC) නායක ඒ. අසීස් මෙම සාකච්ඡාවලදී ලසසප නායකයින්ට සහාය විය.

තිරුචෙල්වම් මෙම සමාන්තර සාකච්ඡා රහසිගතව පැවැත්වූ අතර චෙල්වනායගම්ට පමණක් වාර්තා කළේය. අනෙකුත් ITAK/FP නායකයින් කිසිවෙකු සාකච්ඡා ගැන දැන සිටියේ නැත. කෙසේ වෙතත්, මැතිවරණය අවසන් වන තුරු පෙඩරල් පක්ෂ සාකච්ඡාකරු කිසිදු පක්ෂයකට ස්ථිර පොරොන්දුවක් නොදුන්නේය. කෙසේ වෙතත්, අවසාන තීරණය ගත හැක්කේ පෙඩරල් පක්ෂ නායක චෙල්වනායගම්ට පමණක් වන අතර එය ජ්‍යෙෂ්ඨ පක්ෂ නායකයින් විසින් අනුමත කරනු ලැබේ.

ටරට් පාර රැස්වීම

චෙල්වනායගම් සහ අනෙකුත් ජ්‍යෙෂ්ඨ ITAK/FP නායකයින් කොළඹට පැමිණියහ. එඩ්මන්ඩ් වික්‍රමසිංහ චෙල්වනායගම් පෞද්ගලිකව හමුවී, ෆෙඩරල් පක්ෂය සමඟ ඇති කර ගත් ඕනෑම ගිවිසුමකට එක්සත් ජාතික පක්ෂය ගරු කරන බවට සහතික විය. ආචාර්ය එම්.වී.පී. පීරිස්ගේ ටරට් පාරේ / Turret Road (දැන් අනගාරික ධර්මපාල මාවත) නිවසේදී ඩඩ්ලි සේනානායක සහ එස්ජේවී චෙල්වනායගම් අතර තීරණාත්මක හමුවක් සංවිධානය කරන ලදී.

එඩ්මන්ඩ් වික්‍රමසිංහ

දැදිගම ආසනයෙන් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ ඩඩ්ලි සේනානායක මහතා සමඟ ජේ.ආර්. ජයවර්ධන (කොළඹ දකුණ), වී.ඒ. සුගතදාස (උතුර කොළඹ) සහ එඩ්මන්ඩ් වික්‍රමසිංහ යන අය සාකච්ඡාවට සහභාගී වූහ. පසුව එක්සත් ජාතික පක්ෂ කැබිනට් මණ්ඩලයේ අමාත්‍යවරයෙකු ලෙස පත් කරන ලද සත්කාරක ආචාර්ය පීරිස් ද සාකච්ඡාවට සහභාගී විය. කන්කසන්තුරේ මන්ත්‍රී චෙල්වනායගම්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් ITAK/FP නියෝජිත පිරිසට ආචාර්ය ඊ.එම්.වී. නාගනාදන් (නල්ලූර්), එස්.එම්. රාසමානික්කම් (පුඩිකුඩිඉරුප්පු), වී. නවරත්නම් (කයිට්ස්) සහ එම්. තිරුචෙල්වම් ඇතුළත් විය.

බොහෝ කටයුතු එඩ්මන්ඩ් වික්‍රමසිංහ සහ මුරුගේසන් තිරුචෙල්වම් විසින් සිදු කර ඇති බැවින්, එක්සත් ජාතික පක්ෂ-පෙඩරල් පක්ෂ සාකච්ඡා සුමටව සිදු විය. පරිපාලනයේදී දෙමළ භාෂාව භාවිතා කිරීම, උසාවිවල දෙමළ භාවිතය, උතුරු හා නැගෙනහිර බලය විමධ්‍යගත කිරීම සහ උතුරු හා නැගෙනහිර ඉඩම් අන්සතු කිරීම සහ ජනාවාසකරණය වැනි සැලකිලිමත් විය යුතු ක්ෂේත්‍ර ITAK පක්ෂය විසින් මතු කර තිබුණි. දිස්ත්‍රික් සභා පිහිටුවීම ඇතුළු ක්ෂේත්‍ර හතරෙන් තුනක දී ඇති කරගත් කොන්දේසි වලට දෙපාර්ශ්වයම එකඟ වූහ. ගැටලුව වූයේ ඉඩම් අන්සතු කිරීම සහ ජනාවාසකරණය යන ක්ෂේත්‍රය තුළ ය.

රාජ්‍ය ආධාර ලබන සිංහල පදිංචිකරුවන්ගේ ජනපදකරණය මගින් උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල ජන විකාශනය වෙනස් නොකළ යුතු බව ITAK/FP අවධාරණය කළේය. සම්ප්‍රදායික දෙමළ නිජබිමෙහි සිංහල ජනපදකරණයක් ලෙස ෆෙඩරල් පක්ෂය එය හැඳින්වූ අතර උතුරු නැගෙනහිර ජනපදකරණ යෝජනා ක්‍රමවල දෙමළ කතා කරන ජනතාව පමණක් පදිංචි කළ යුතු බව ඉල්ලා සිටියේය.

හැඟීම්බරව මෙයට දැඩි ලෙස විරුද්ධ වූ ඩඩ්ලි සේනානායක මහතා, “එහෙනම් මගේ ජනතාව ඉඩම් සඳහා කොහේ යන්නද?” යනුවෙන් ඇසුවේය. දෙපාර්ශ්වයම සම්මුතියකට එළඹීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමත් සමඟ එය ඇණහිටීමක් බවට පත්විය. දැන් මධ්‍යම රාත්‍රියට ආසන්න වී තිබූ අතර එක්සත් ජාතික පක්ෂ-පෙඩරල් පක්ෂ සාකච්ඡා අසාර්ථක වීමට නියමිත බව පෙනෙන්නට තිබුණි.

ආචාර්ය පීරිස් දුරකථන ඇමතුම් කිහිපයක් ගැනීමට පිටතට ගිය විට මෙම තත්ත්වය වෙනස් විය. ෆෙඩරල් පක්ෂය ඇයට සහාය දක්වන බැවින් බණ්ඩාරනායක මහත්මිය මධ්‍යම රාත්‍රියේ පමණ අගමැතිනිය ලෙස දිවුරුම් දීම සඳහා ක්වීන්ස් හවුස් වෙත යන බවට වාර්තාවක් ඇති බව පවසමින් ඔහු නාටකාකාර ලෙස නැවත ඇතුළු විය.

මෙම “ප්‍රවෘත්තිය” වැරදිය, නමුත් එම තොරතුර තත්ත්වය දැඩි ලෙස වෙනස් කිරීමට උපකාරී විය. දෙපාර්ශ්වය අතර එකඟතාවයකට පැමිණීමේ හදිසිභාවයක් සහ අධිෂ්ඨානයක් දැන් ඇති වී තිබේ. චෙල්වනායගම් වෙනුවෙන් ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල් විලියම් ගොපල්ලව වෙත පණිවිඩයක් යවන ලද්දේ ෆෙඩරල් පක්ෂය ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයට සහාය නොදක්වන බවත් එක්සත් ජාතික පක්ෂයට සහාය දැක්වීමේ ගැටලුව ඩඩ්ලි සේනානායක සමඟ සාකච්ඡා කරමින් සිටින බවත්ය.

ඉන්පසු කටයුතු වේගයෙන් ඉදිරියට ගියේය. වැඩිදුර සාකච්ඡාවලින් පසුව එඩ්මන්ඩ් වික්‍රමසිංහ විසින් සම්මුතියක් යෝජනා කරන ලදී. දිස්ත්‍රික්කයක වාරිමාර්ග යෝජනා ක්‍රම ක්‍රියාත්මක කර කෘෂිකාර්මික පදිංචිකරුවන්ට ඉඩම් ලබා දෙන විට, එම පළාතේම ජනතාවට ප්‍රමුඛතාවය දිය යුතු බවට යෝජනා විය. ඉන්පසු යාබද පළාත්වල ජනතාවට ප්‍රමුඛතාවය දිය යුතුය. මෙම සම්මුතිය දෙපාර්ශ්වයටම පිළිගත හැකි විය.

ඩඩ්ලි-චෙල්වා ගිවිසුම

එකඟතාවයකට පැමිණීමත් සමඟ, ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා ගිවිසුමේ පිටපත් සාදා අදාළ පක්ෂ නායකයින් විසින් අත්සන් කළ යුතු යැයි යෝජනා කළේය. ඉන්පසු ෆෙඩරල් පක්ෂයේ වී. නවරත්නම් මහතා ගිවිසුමේ නියමයන් ටයිප් කිරීමට පටන් ගත් අතර ජේ.ආර්. ඒවා ශබ්ද නඟා කියවීය. ඩඩ්ලි සේනානායක සහ එස්.ජේ.වී. චෙල්වනායගම් පිටපත් දෙකට ම අත්සන් කළහ. ඓතිහාසික ගිවිසුම ඩඩ්ලි-චෙල්වා ගිවිසුම ලෙස ප්‍රසිද්ධ විය.

ඩඩ්ලි-චෙල්වා ගිවිසුම අත්සන් කිරීමෙන් පසු නායකයින් දෙදෙනාම අතට අත දුන්හ. චෙල්වනායගම් අතට අත දෙන අතරතුර සේනානායකට පැවසුවේ “මම ඔබව විශ්වාස කරනවා” කියාය. ඩඩ්ලි පිළිතුරු දුන්නේ, “මම අවුරුදු තිහක් දේශපාලනයේ ඉන්නවා. මම කවදාවත් මගේ පොරොන්දුව කඩ කළේ නැහැ.”

එක්සත් ජාතික පක්ෂය සහ ෆෙඩරල් පක්ෂය අතර ගිවිසුමකට එළඹ ඇති බව ක්වීන්ස් මන්දිරයට වහාම දුරකථනයෙන් දැනුම් දෙන ලදී. ෆෙඩරල් පක්ෂය වෙනුවෙන් ආණ්ඩුකාරවරයා වෙත යොමු කරන ලද ලිපියක් කෙටුම්පත් කර ආචාර්ය පීරිස්ගේ නිවසේදී ටයිප් කරන ලදී. ෆෙඩරල් පක්ෂය එක්සත් ජාතික පක්ෂයට රජයක් පිහිටුවීමට සහාය දෙන බව සඳහන් ලිපිය වහාම ආණ්ඩුකාරවරයා වෙත කුරියර් මගින් යවන ලදී.

එකඟතාවයකට පැමිණි පසු, ප්‍රීතියෙන් පිනා ගිය ඩඩ්ලි සේනානායක චෙල්වනායගම්ට පැවසුවේ තමා ෆෙඩරල් පක්ෂයට කැබිනට් අමාත්‍ය ධුර තුනක් පිරිනැමීමට කැමැත්තෙන් සිටින බවයි. ෆෙඩරල්වාදය පිළිබඳ ඔවුන්ගේ පරමාදර්ශය සාක්ෂාත් වන තුරු ෆෙඩරල් පක්ෂයට කැබිනට් අමාත්‍ය ධුර භාර නොගන්නා බවට මැතිවරණයට තරඟ කරන අපේක්ෂකයින් ප්‍රතිඥා දී ඇති බැවින් ෆෙඩරල් පක්ෂයට ද අමාත්‍ය ධුර භාර ගත නොහැකි බව චෙල්වනායගම් ඩඩ්ලිට පැවසීය.

කෙසේ වෙතත් ඩඩ්ලි දැඩි ලෙස කියා සිටියේය. ෆෙඩරල් පක්ෂයේ සහභාගීත්වයෙන් තොරව තමා නායකත්වය දරන රජය “ජාතික” රජයක් නොවන බව ඔහු පැවසීය. පක්ෂය තම තීරණය නැවත සලකා බලන ලෙස ඔහු ඉල්ලා සිටියේය. ඉන්පසු චෙල්වනායගම් පිළිතුරු දුන්නේ එක්සත් ජාතික පක්ෂ නායකයාගේ ඉල්ලීම ෆෙඩරල් පක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු කණ්ඩායමට සලකා බැලීම සඳහා ඉදිරිපත් කරන බවයි. ඉන්පසු ෆෙඩරල් පක්ෂය අලුයම පිටත්ව ගියේය.

අවසාන උත්සාහය

ඩඩ්ලි සේනානායක ෆෙඩරල් පක්ෂයේ සහ අනෙකුත් පක්ෂවල සහාය ඇතිව රජයක් පිහිටුවීමට යන බව දැන් පැහැදිලි වී තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, සමසමාජ පක්ෂය තත්ත්වය ආපසු හැරවීමට අවසාන උත්සාහයක් දැරීය. ආචාර්ය එන්.එම්. පෙරේරා සහ ආරක්ෂක ලේකම් කාර්යාලයේ අසීස් රෝස්මීඩ් පෙදෙසේ තිරුචෙල්වම්ගේ නිවසට ගියහ. එන්.එම්. වාහනයේ රැඳී සිටියදී, අසීස් ඇතුළට ගොස් තිරුචෙල්වම් හමුවිය. ෆෙඩරල් පක්ෂයේ සාකච්ඡාකරු ෆෙඩරල් පක්ෂයේ නායකයාට පැවසුවේ පක්ෂය එක්සත් ජාතික පක්ෂයට සහාය දෙන බවයි. කම්පාවට පත් අසීස් ආපසු හැරුණේය.

සමසමාජ නායක ආචාර්ය එන්.එම්. පෙරේරා තවමත් උත්සාහය අත්හරින්නේ නැත. ඔහු අනිල් මුණසිංහ සමඟ චෙල්වනායගම්ගේ ඇල්ෆ්‍රඩ් හවුස් ගාර්ඩ්න්ස් නිවසට ගියේය. ෆෙඩරල් පක්ෂය ශ්‍රීලනිප නායකත්වයෙන් යුත් රජයකට සහාය දක්වන්නේ නම් 1957 බණ්ඩා-චෙල්වා ගිවිසුම සම්පූර්ණයෙන්ම ක්‍රියාත්මක කිරීමට එන්.එම්. ඉදිරිපත් විය. පක්ෂය එක්සත් ජාතික පක්ෂයට සහාය දෙන බවට පොරොන්දු වී ඇති බව පවසමින් චෙල්වනායගම් එය කාරුණිකව ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

සමසමාජ නායක ආචාර්ය එන්.එම්. පෙරේරා තවමත් උත්සාහය අත්හරින්නේ නැත. ඔහු අනිල් මුණසිංහ සමඟ චෙල්වනායගම්ගේ ඇල්ෆ්‍රඩ් හවුස් ගාර්ඩ්න්ස් නිවසට ගියේය. ෆෙඩරල් පක්ෂය ශ්‍රීලනිප නායකත්වයෙන් යුත් රජයකට සහාය දක්වන්නේ නම් 1957 බණ්ඩා-චෙල්වා ගිවිසුම සම්පූර්ණයෙන්ම ක්‍රියාත්මක කිරීමට එන්.එම්. ඉදිරිපත් විය. පක්ෂය එක්සත් ජාතික පක්ෂයට සහාය දෙන බවට පොරොන්දු වී ඇති බව පවසමින් චෙල්වනායගම් එය කාරුණිකව ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

ඒකාබද්ධ ලිපිය

ඩඩ්ලි සේනානායක මහතා ආණ්ඩුකාරවරයා වෙත යොමු කරන ලද සියලුම පක්ෂ නායකයින්ගෙන් සහාය ලිපියක් ද ඉල්ලා සිටියේය. ඒකාබද්ධ ලිපියේ මෙසේ සඳහන් විය: “මහ මැතිවරණ ප්‍රතිඵලවලින් පෙනී යන්නේ දෙසැම්බර් 3 වන දින පාර්ලිමේන්තුවේදී සභාග රජය පරාජය කිරීමේදී අපගේ ක්‍රියාමාර්ග රට අනුමත කර ඇති බවයි. අපි නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සමස්ත බහුතරයක් නියෝජනය කරමු. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නිදහස ආරක්ෂා කිරීමට සහ දැන් අප මුහුණ දෙන ආර්ථික හා අනෙකුත් දුෂ්කරතාවලින් රට ගලවා ගැනීමට ප්‍රතිඥා දී ඇති එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ නායක ඩඩ්ලි සේනානායක මහතාගේ නායකත්වයෙන් යුත් ජාතික රජයකට අපි සහාය දෙන්නෙමු.”

එයට ඩඩ්ලි සේනානායක (එජාප), සී.පී. ද සිල්වා (ශ්‍රී ලංකා නිදහස් සමාජවාදී පක්ෂය ), එස්.ජේ.වී. චෙල්වනායගම් (ෆෙඩරල් පක්ෂය), ජී.ජී. පොන්නම්බලම් (ලංකා දෙමළ කොංග්‍රසය) සහ පිලිප් ගුණවර්ධන (මඑපෙ) අත්සන් තැබූහ.

ඩඩ්ලි සේනානායක සහ අනෙකුත් පක්ෂ නායකයින් විසින් අත්සන් කරන ලද ලිපිය ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල් ගොපල්ලව විසින් පිළිගෙන කියවා බලන ලදී. සෑහීමකට පත්වීමෙන් පසු ගොපල්ලව සිරිමා බණ්ඩාරනායකට දුරකථනයෙන් කතා කර එක්සත් ජාතික පක්ෂයට අවශ්‍ය බහුතරය ඇති බව ඇයට දැනුම් දුන්නේය. බණ්ඩාරනායක මහත්මිය ක්වීන්ස් මන්දිරයට පැමිණ ඉල්ලා අස්වීම ඉදිරිපත් කරන බව පැවසුවා ය. ඩඩ්ලි සේනානායකට ක්වීන්ස් මන්දිරයට පැමිණ අගමැති ධුරයේ දිවුරුම් දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. ඩඩ්ලි සේනානායකට එසේ කළ අතර ඔහු සිව්වන වරටත් අගමැති ධුරයේ දිවුරුම් දුන්නේය.

ITAK/FP පාර්ලිමේන්තු කණ්ඩායම

මේ අතර, ITAK/FP පාර්ලිමේන්තු කණ්ඩායම කොළඹදී රැස්විය. චෙල්වනායගම් එක්සත් ජාතික පක්ෂය සමඟ ඇති කරගත් ගිවිසුම පිළිබඳව සියලුම මන්ත්‍රීවරුන් දැනුවත් කළේය. ඉන්පසු ඔහු පක්ෂයට පිරිනැමෙන අමාත්‍ය තනතුරු තුන පිළිබඳව දැනුම් දුන් අතර ඩඩ්ලි-චෙල්වා ගිවිසුම සුමටව ක්‍රියාත්මක කිරීම සහතික කිරීම සඳහා කැබිනට් මණ්ඩලයේ අමාත්‍යවරයෙකු සිටීම පක්ෂයට ප්‍රයෝජනවත් වනු ඇති බව පෙන්වා දුන්නේය. පිටතින් නොව රජයේ නිලයන් තුළ සිට වැඩ කිරීම පහසු බව නිරීක්ෂණය කළ ආචාර්ය ඊ.එම්.වී. නාගනාදන් ඔහුට සහාය විය.

ෆෙඩරල් පක්ෂයේ සියලුම අපේක්ෂකයින් අමාත්‍ය තනතුරු භාර නොගන්නා බවට ප්‍රතිඥා දී ඇති අතර, තේරී පත් වූ සියලුම මන්ත්‍රීවරුන් එවැනි දිවුරුමකින් බැඳී සිටින බැවින් එවැනි ප්‍රතිඥාවක් ලබා නොදුන් පුද්ගලයෙකුට කැබිනට් අමාත්‍ය ධුරයක් පිළිගත හැකි බව තීරණය විය. ෆෙඩරල් පක්ෂය අමාත්‍ය තනතුරු තුනක් නොව එක් අමාත්‍යාංශයක් පමණක් පිළිගනු ඇත. තිරුචෙල්වම් ජාතික රජය තුළ ෆෙඩරල් පක්ෂය නියෝජනය කළ යුතු බවට ඒකමතිකව තීරණය විය. ඔහුට ඉහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ හෝ සෙනෙට් සභාවේ සාමාජිකයෙකු ද පත් කරනු ලැබේ. එබැවින් එම්. තිරුචෙල්වම් ජාතික රජයේ පළාත් පාලන අමාත්‍ය ධුරයට පත්විය.

“හත් හවුල”

1965 දී ඩඩ්ලි සේනානායකගේ ජාතික ආණ්ඩුව UNP, FP, SLFSP, MEP, ACTC, JVP සහ CWC යන පක්ෂ හතකින් සමන්විත සන්ධානයක් විය. එය ජනප්‍රියව හැඳින්වූයේ “හත් හවුල” යන අර්ථය ඇති “හත් සාමාජිකයින්ගේ එකතුව” ලෙසිනි.

එක්සත් ජාතික පක්ෂය, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් සමාජවාදී පක්ෂය, ෆෙඩරල් පක්ෂය සහ මහජන එක්සත් පෙරමුණ යන පක්ෂවල රජයේ නියෝජිතයින් අමාත්‍යවරුන් ලෙස පත් කරන ලදී. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ කුසුමා රාජරත්න මහත්මිය නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරියක් බවට පත් කරන ලදී. දෙමළ කොංග්‍රසය අමාත්‍ය ධුරය පිළිගත්තේ නැතත්, පක්ෂයේ උඩුප්පිඩ්ඩි මන්ත්‍රී එම්. සිවසිතම්පරම් මහතා 1968 දී නියෝජ්‍ය කථානායක සහ කමිටුවල සභාපති ධුරයට පත්විය.

මැතිවරණවලදී CWC එක්සත් ජාතික පක්ෂය වෙනුවෙන් දැඩි ලෙස මැතිවරණ ව්‍යාපාරයක් දියත් කළ නමුත් තමන්ගේම අපේක්ෂකයින් ඉදිරිපත් කළේ නැත. ඩඩ්ලි සේනානායක මහතා විසින් CWC නායක එස්. තොණ්ඩමන් සහ වී. අන්නමලෙයි යන අය පත් කරන ලද මන්ත්‍රීවරුන් ලෙස නම් කරන ලදී. CWC යේ ආර්. ජේසුදාසන් සෙනෙට් සභික ධුරයට පත් කරන ලදී. CWC ය එක්සත් ජාතික පක්ෂය ප්‍රමුඛ ජාතික ආණ්ඩුවේ හත්වන සාමාජිකයා විය. කැබිනට් අමාත්‍යවරුන් 17 දෙනෙකුගෙන් යුත් ඩඩ්ලි සේනානායකගේ ජාතික ආණ්ඩුව 1965 මාර්තු 27 වන දින දිවුරුම් දෙන ලදී.

1965 සිට 1970 දක්වා වසර පහක පූර්ණ ධුර කාලය සම්පූර්ණ කළ “හත් හවුල” ජාතික ආණ්ඩුව නිදහසින් පසු එවැනි තත්ත්වයක් පසු කළ පළමු ආණ්ඩුව විය. 1968 දී ඩඩ්ලි සේනානායක මහතා ත්‍රිකුණාමලයේ කෝනේෂ්වරම් කෝවිල් භූමිය පූජනීය ප්‍රදේශයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුවෙන් තිරුචෙල්වම් අමාත්‍ය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්විය. ITAK/FP විපක්ෂයේ වාඩි වූ නමුත් රජයට විරුද්ධව ඡන්දය දුන්නේ නැත. ඩඩ්ලි සේනානායක ආණ්ඩුව ද දිස්ත්‍රික් සභා යෝජනා ක්‍රමය හඳුන්වා දෙන බවට දුන් පොරොන්දුව ඉටු කළේ නැත. 1969 දී ෆෙඩරල් පක්ෂය රජයෙන් ඉවත් විය.

1970 මැතිවරණයෙන් එක්සත් ජාතික පක්ෂය අන්ත පරාජයකට ලක් විය.

ඩඩ්ලි සේනානායක මහතාගේ ජාතික රජය සිය සම්පූර්ණ ධුර කාලය සම්පූර්ණ කළ අතර, රටේ ජනතාවගෙන් අලුත් ජනවරමක් ලබා ගැනීමට විශ්වාසයෙන් යුතුව 1970 දී මැතිවරණයට ගියේය. කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකාවේ ඡන්දදායකයින්ට වෙනත් අදහස් තිබූ අතර ජාතික රජයේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව දැඩි විනිශ්චයන් ලබා දෙන ලදී. 1970 මැතිවරණයේදී එක්සත් ජාතික පක්ෂය අන්ත පරාජයකට පත් විය.

ඩී.බී.එස්.ජෙයරාජ් විසින් March 1965 Elections, Dudley-Chelva Pact and the “Hath Haula” National Govt. යන ශීර්ෂපාඨය යටතේ dailymirror.lk වෙත සම්පාදිත ලිපියක සම්පූර්ණ සිංහල පරිවර්තනයකි. මුල් ලිපිය, https://www.dailymirror.lk/opinion/March-1965-Elections-Dudley-Chelva-Pact-and-the-Hath-Haula-National-Govt/172-305029#

පරිවර්තනය – වරුණ විජයතුංග